Loading...
Loading...
14ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸಾಯಣ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನ ವೇಗವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು — ಆಧುನಿಕ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದ ಮೌಲ್ಯ
ಸಾಯಣ (14ನೇ ಶತಮಾನ) ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವೇದ ಭಾಷ್ಯಕಾರ. ಅವರ ಋಗ್ವೇದ ಭಾಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನ ವೇಗವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಶ್ಲೋಕವಿದೆ.
Sayana, Rigveda-Samhita-Bhasya, on 1.50.4 (~1375 CE)
ಸಂಸ್ಕೃತ ಶ್ಲೋಕ: "ಯೋಜನಾನಾಂ ಸಹಸ್ರೇ ದ್ವೇ ದ್ವೇ ಶತೇ ದ್ವೇ ಚ ಯೋಜನೇ / ಏಕೇನ ನಿಮಿಷಾರ್ಧೇನ ಕ್ರಮಣೇ ನಮೋಸ್ತುತೇ"
ಅನುವಾದ: "ಅರ್ಧ ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ 2,202 ಯೋಜನೆ ದಾಟುವ (ಸೂರ್ಯ ಬೆಳಕಿನ) ವೇಗಕ್ಕೆ ನಮಸ್ಕಾರ"
1 ಯೋಜನೆ = ಸುಮಾರು 12.9 ಕಿ.ಮೀ. (ಆರ್ಯಭಟನ ಅಳತೆ). 2,202 ಯೋಜನೆ/ಅರ್ಧ ನಿಮಿಷ = ಸುಮಾರು 2,97,578 ಕಿ.ಮೀ./ಸೆಕೆಂಡ್. ಆಧುನಿಕ ಬೆಳಕಿನ ವೇಗ: 2,99,792 ಕಿ.ಮೀ./ಸೆಕೆಂಡ್.
ಸಾಯಣನ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ 14ನೇ ಶತಮಾನದ್ದು, ರೋಮರ್ 1676 ರಲ್ಲಿ ಐರೋಪದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬೆಳಕಿನ ವೇಗವನ್ನು ಅಳೆದರು. ಮೂರು ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ ಇತ್ತು.
In Favor
ಪರವಾದ ವಾದಗಳು: ಸಂಖ್ಯೆ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ನಿಖರ, ಯೋಜನೆ/ನಿಮಿಷ ಘಟಕಗಳು ನಿಖರವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
Against
ವಿರುದ್ಧ ವಾದಗಳು: ಸಾಯಣ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಲ್ಲ, ಅವರು ವೇದ ಭಾಷ್ಯಕಾರ. ಈ ಸಂಖ್ಯೆ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗಿರಬಹುದು.
Our Assessment
ಯಾವುದೇ ನಿಜವಾಗಿರಲಿ, ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯ ನಿಖರತೆ (99.3%) ಗಮನಾರ್ಹ.
ರೋಮರ್ (1676) ಬೆಳಕಿನ ವೇಗವನ್ನು 2,14,000 ಕಿ.ಮೀ./ಸೆಕೆಂಡ್ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿದರು — 29% ಕಡಿಮೆ. ಸಾಯಣನ ಸಂಖ್ಯೆ ರೋಮರ್ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರ!
ಸಾಯಣನ ಸಂಖ್ಯೆ ವಿವಾದಾಸ್ಪದವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇದು ವೈದಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಖಗೋಳ ಜ್ಞಾನದ ಆಳವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.